.

 


LISTE MED INFORMASJON OM DEI ULIKE PLANTENE: (NB! BERRE TIL INFO,HAR SLUTTA MED PRODUKSJON OG SAL AV PLANTER)

 

Klikk her for liste over Prydstaudene

 

 

 

NYTTESTAUDENE: (og til pryd i tillegg!)    

BOTANISK  NAMN:

NORSK  NAMN:

HØGD,CM:

 FARGE:

BL.MND:

 LJOS:

FORM.M.:

HARDF.H:

 MERKNAD:

Agastache

45

 orange

juli-sept.

O

F

H4-5

Aromatisk.Blad og blom i te,salatar,som kakepynt

aurantiaca

m.m.Agastache er dekorative planter.

Agastache

Anisisop

70

blålilla

juli-sept.

O

F

H6-7

Som ovanfor.Blomen kan tørkast til dek.Biplante.

foeniculum

Agastache rugosa

Koreansk mynte

60

lilla

juli-aug.

O

F

H6-7

Myntearoma.Til kjøt,salatar,te m.m.Som ovanfor.

Agastache

Lakrismynte

60

kvit

juli-aug.

O

F

H6-7

Blanding av mynte- og lakris.Bruk som ovanfor.

scrophulariaefolia

Biplante som dei andre agastache-sortane.

Agrimonia eupatoria

Åkermåne

50

gul

juni-aug.

O

F/V

H8

Gml medisinpl.Aprikoslukt.blad.Til te,pl.farging m.m.

Allium cepa

Toppløk/etasjeløk

60

 

 

O

V

H8

Bruk blad som grasløk. Småløkane i salat el.f.eks.

proliferum

heilsteikte.Òg kalla luftløk.

Allium

Grasløk

25

lilla

juli-aug.

F/V

H8

Grønt dryss til all slags mat,både varm og

schoenophrasum

kald.Blom kan òg brukast i mat el.til dekorasjon.

Allium sibiricum

Sibirsk grasløk

15

 

 

O

V

H8

Planta får bittesmå løkjer i toppen som òg kan etast.

Althaea officinalis

Legestokkrose

130

svakrosa

aug.- sept.

O

F

H7-8

Gamal med.pl.Blom og blad kan brukast i salat.

Stillfarande,men veldig nyttig og fin plante.

Angelica

Fjellkvann

100

grønkvit

juli-aug.

F

H8

Gamal og verdifull plante.Til mat,te,medisin m.m.

archangelica

Bruk som krydder til alt mogeleg.God i rabarbragraut

Angelica archang.

m.m.Vossakvann har fylt stilk,den kan brukast som

’Maiorum’

Vossakvann

150

grønkvit

juli-aug.

F

H8

stangselleri.

Anthoxanthum

Vaniljegras/gulaks

20

grøne aks

mai-juni

O

F

H8

Vaniljesmak.Vart m.a.brukt mot forkjøling og som

odoratum

smakstilsetjing i brennevin.

Armoracia rusticana

Peparrot

50

kvit

 

O

V

H8

I kald saus(roastbiff, kokt fisk .m.m.).Riven rot i smør,

ost,rømme,majones m.m.Medisinplante.

Arnica montana 

Solblom

45

mørk gul

juni-juli

O

F

H8

Medisinpl.utvortes (jfr.arn.balsam på idr.skade).

Fin prydplante som tåler sur jord.

Artemisia

Abrodd

90

 

 

V

H7-8

Aromatisk,fint bladverk.Medisinpl.Held insekt unna.

abrotanum

Artemisia

Malurt

70

gul

juli-sept.

O

F

H7-8

Små mengd.til svine- og fårekjøt,brennevinskrydder.

absinthium

Held insekt unna.,-svakt uttrekk på planter m.m.

Artemisia dracuncul.

Russisk estragon

90

gulgrøn

juli-aug.

O

F

H7-8

Bernaisesaus,egg-,ost-og gryterettar,til fisk m.m.

ssp.dracunc.

I eddik,bland.krydder.Meir hardfør enn fransk estr.

Asparagus officin.

Mat- asparges

 

 

 

O

F

H5-6

Eksklusiv grønsak.Til frilandssnitt.

Calamintha

Rosenmynte/

30

rosa

juni-aug.

O

F/V

H7-8

Til kjøtmat,te m.m.God aroma.Fin i steinbedet,

grandiflora

stor kalamint

blømer lenge.

Calamintha nepeta

Liten kalamint

45

blålilla

juli-sept.

O

F/V

H7-8

Aromatisk og fin plante.Same bruk som ovanfor.

(satureja calam.)

Blømer lenge.

Carum carvi 

Karve

45

kvit

mai-juni

F

H7

2-årig,men frør seg.Blad i karvekålsup,frø til ost,

surkål,til te m.m.Medisinplante.

Centranthus ruber

Sporeblom,raud

60

raud

juni-sept.

O

F

H5

Gml.med.pl.Blømer lenge.Tåler noko tørr jord.

’Coccineus’

Fin prydplante.

Chamaemelum

Romersk kamille

20

kvit

juli-sept.

O

F/V

H5

Bruk blomen som vanleg kamille (te m.m.).God

nobile

luktplante,rundt heller v/sitjeplass,i luktplen m.m.

Cheliodonum

Svaleurt

40

gul

mai-aug.

OØS

F/V

H7

Gml.og verdifull medisinplante.Tåler godt skugge.

majus

Cichorium intybus

Sikori

100

klarblå

juli-sept.

O

F

H5

Gamal medisinpl.m.m.Blad kan brukast i salat m.m.

Blad gjev blå tekstilfarge.Fin prydplante.

Cymbalaria

Murtorskemunn

8

lilla

mai-sept.

OØS

F

H6

Eldgml.nyttepl.som vaks i klostermurar.Tåler svært

muralis 

godt tørke.Dekkar godt,steinbed,mur,trapp m.m.

Cynara

Kardonskokk

100

lilla

aug.-okt.

O

F

H4-5

Eksklusiv grønsak og medisinplante.

cardunculus

Fin til pryd,snitt.

Cynara scolymus

Artiskokk

130

raudlilla

aug.-okt.

O

F

H4-5

Som ovanfor.

Diplotaxis tenuifolia

Ruccola,fleirårig

30

gul

F/V

H6-7

Fleirårig ruccola-salat.Robust og aromatisk.

Echinacea pallida

Solhatt

80

rosa

juli-sept.

O

F

H5-6

Medisinplante.Meir hengande krunblad enn

purpursolhatt.Til pryd,snitt,medisin.

Echin.purpurea 

Purpursolhatt

90

rosa

juli-sept.

O

F

H5-6

Medisinpl.og fin prydstaude.Brukt av indianarane.

Echinacea p.’Alba’

Purpursolhatt, kvit

70

kvit

juli-sept.

O

F

H5-6

Begge likar ein lun plass.Fin til pryd,snitt.

Eupatorium

Storhjortetrøst

180

rosa

aug.-okt.

F/V

H7

Brukt av indianarane som medisinplante.Stor,

purpureum

fin solitærplante som tåler vind.

Filipendula ulmaria

Mjødurt

100

kremkvit

juni-sept.

OØS

F/V

H8

Brukt sidan middelald.til medisin og som smaks-

tilsetjing i mat og øl m.m.Fin prydstaude.

Fragaria vesca

Månadsjordbær

20

kvit

 

OØS

F/V

H7-8

Blad brukt til medisin og i tebl.Fin til botndekke og i

f.semp.’Verb.Rügen’

krukker.Gode bær frå sommar til langt på hausten!

Galega officinalis

Geitvikke

100

lilla

juli-sept.

F

H5

Medisinpl.frå midd.alderen. Brukt til å auka mjølke-

mengda både hjå folk og fe m.a.Fin prydplante.

Galium verum

Gulmaure

40

gul

juni-sept.

O

F

H7-8

Medisinpl.frå antikken,fargepl.(rot gjev gul og raud).

Vart brukt i osteproduksj.og mot jordstråling m.m.

Grindelia robusta

Gummiplante

60

gul

juli-sept.

O

F/V

H6-7

Gamal medisinplante og fin staude.

Helianthus tuberosus

Jordskokk

200

gul

okt.

O

V

H7-8

Gml.fleirårig grønsak og kulturplante m/rotknoll.

Brukast som potet,gulrot m.m.God for diabetikarar.

Helichrysum

Karriplante/

40

gul

juni-aug.

O

F

H4-5

Smakar karri.Til ris,grønsaker m.m.Sølvfarga blad.

italicum

stråblom

Helichrysum

Bergstråblom

30

gul

juni-aug.

O

F/V

H6

Som ovanfor.Begge er fine å tørka i dek.

thianscan.’Goldkind’

Sistnemnte har breiare blad enn H.italicum.

Humulus lupulus 

Humle,

5-8m

grøngul

juli-aug.

V

H8

Morpl.frå gml.humlehage.Tradisj.rik pl.til medisin,

ekte hoplante

ølbrygging,te  m.m.Ikkje for tørt.Likar halvskugge.

Hypericum

Prikkperikum

50

gul

juli-sept.

F/V

H8

Medisinplante og brennevinsurt m.m.Prydverdi òg.

perforatum

Hyssopus officinalis

Isop,blå

35

blå

juli-aug.

O

F

H7

Medisin- og krydderplante frå klostertida.Til fisk,

Hyssopus

Isop,kvit

35

kvit

juli-aug.

O

F

H7

vilt,bønne-,linse-,gryterettar m.m.Plant nær kål

officinalis ’Albus’

mot kålsommarfugl.Fin pryd-og kantplante.

Hyssopus

Isop,rosa

35

rosa

juli-aug.

O

F

H7

Tåler godt å klippast (fin som låg hekk).

officinalis ’Ruber’

Inula helenium

Alantrot

170

gul

juli-okt.

O

F/V

H7-8

Gml.med.pl.og ,fin prydpl.Kok som rotgrønsak

/bruk tørka rot.Rot vart brukt som søtn.middel.

Isatis tinctoria

Vaid

100

gul

mai-juli

O

F

H7

Frø funne i Oseb.skipet.Blad brukt til farg.av

tekstilar(indigoblå).Dek.plante.2-årig,frør seg.

Lavandula

Lavendel

40

lavendelblå

juli-aug.

O

F

H5

Medisinplante og luktplante m.m.I kosmetikk,

angustifolia

teblandingar,potpourri,bukettar m.m.Fin pryd-

Lavandula ang.

Lavendel

35

lavendelblå

juli-aug.

O

F

H5

plante,f.eks.saman med roser el.som kantpl.

’Hidcote Blue’

Leonurus cardiaca

Hjerteurt/Løvehale

90

rosa

juni-sept.

F

H7-8

Medisinpl.frå klostertida,'kvinneurt' m.m. Fin prydpl.

Fargeplante.Kravlaus.Sjeldan,har samleverdi..

Leuzea 

Reinrot

70

raudlilla

juni-juli

O

F/V

H8

Verdifull medisinplante frå Sibir.Fin prydplante òg.

carthamoides

Levisticum officinalis

Løpstikke

180

gulgrøn

juli-aug.

F

H8

Allsidig pl.m/buljongsmak.I supar,sausar,til kjøt,fisk,

gryterettar m.m.Bondehagestaude,medisinplante.

Malva sylvestris

Apotekerkattost

100

mørklilla

juni-sept.

O

F

H5-6

2-årig,men frør seg sjølv.Nydeleg plante,blømer lenge.

ssp.mauritiana

Blomar i salat,kakepynt m.m.Apotekplante.Gni frisk

Malva sylv.’Zebr.’

Apotekerkattost

100

rosa

juni-sept.

O

F

H5-6

blom eller blad på insektsstikk m.m.

Melissa officinalis

Sitronmelisse

40

kvit

juli-aug.

ØS

F/V

H5-6

Dessertar,kaker,fruktdrikkar,te,til svin,sursild,fisk,

saus til fisk m.m.Medisinplante og biplante.

Mentha ’Arabisk’

’Arabisk mynte’

45

lilla

juli-aug..

OØS

V

H6-7

Aromatisk.Bruk som dei andre myntane.

Mentha gentilis

Ingefærmynte/

40

lilla

aug.-sept.

OØS

V

H6

Gulspetta blad m/ingefærlukt/smak.God som te,el..

’Variegata’

engmynte

i mat,f.eks.i wok.Till potpourri,luktbukettar.m.m.

Mentha piperita (x)

Ekte peparmynte

60

rosa

aug.-sept.

OØS

V

H7

God tepl.I kaker,dessertar,fruktdrikkar m.m.Strø på

nypoteter,erter,i salat m.m.Medisinplante.

Mentha piperita (x)

Krusbl.peparmynte

70

lilla

juli-sept.

OØS

V

H7

Skarpare i smak enn ekte peparmynte,elles same

’Crispa’

bruksmåte.Denne er òg ein del brukt i youghurt m.m.

Mentha spicata

Grønmynte

60

lilla

aug.-sept.

OØS

V

H7

I myntesaus/myntegelè til lam,til dessertar,sjokolade,

sirup,eddik,til te,drinkar m.m. (’mohito’-drink).

Mentha spic.’Crispa’

Krusemynte

60

lilla

aug.-sept.

OØS

V

H7

Same bruk som ovanfor,litt skarpare smak.

Mentha suaveolens

Eplemynte

80

ljos lilla

juli-aug.

OØS

V

H7

God tepl.,mild i smaken.I dessertar,fruktsalat,

kalde drikkar m.m.Òg god i wok m.m.

Meum

Bjørnerot

35

kvit

juni-juli

OØS

F/V

H8

"Karriplante" el."vårens krydder".I salat,supar,ost,til fisk,

athamanticum

fiskebollesaus m.m.Fin som grønt i bukettar.

Monarda didyma

Etasjeblom,raud

100

raud

juli-sept.

O

V

H7

Blom og blad til te/tebl.Blad som kjøtkrydder.Blom i salat,

’Oswego Tea’

som kakepynt m.m.Stor prydverdi,fin til snitt.

Monarda didyma

Etasjeblom,bland.

100

blanding

juli-sept.

O

F/V

H7

Som ovanfor.Ulike fargar (rosa,raud,lilla m.m.)

’Panorama Mix’

Myrrhis odorata

Spansk kjørvel

100

kvit

mai-juni

F

H7

Blad i salat,dressing,omelettt,rabarbrasup,til te m.m.

Hakka grøne frø i dessertar,iskrem m.m.

Nepeta cataria 

Legekattemynte

60

kvit

juli-okt.

F

H7

Bruka i salat,gryterett,på kjøt,til te m.m.Medisinpl.

Nepeta cataria

Sitronkattemynte

60

kvit

juli-okt.

F

H7

Unge skot i salatar,wok,til te m.m.Sterk sitronaroma.

’Citriodora’

Meir hardfør enn sitr.melisse,kan brukast i mat som den.

Nepeta sibirica 

Sibirkattemynte

60

lav.blå

juli-sept.

V

H8

Aromatisk luktplante og fin prydplante.

Oenothera biennis 

Kjempenattlys

90

skarp gul

juni-aug.

O

F

H7

Kjent medisinplante.2-årig,frør seg.Pryd! Blad,blom,stilk

og rot er etande.Godluktande blomar.

 Origanum vulgare

Oregano,

45

rosa

juli-sept.

O

F

H7

Pizza,tomat-,kjøt-,egg-,potet-og osterettar m.m.God m/

bergmynte

timian.Full av antioksydantar.Medisinplante og fin prydpl.

Origanum

Oregano,kvit

45

kvit

juli-sept.

O

F

H7

som tiltrekkjer bier.

vilgare ’Alba’

Origanum vulg.ssp.

Gresk oregano

40

kvit

juli-sept.

O

F

H7

Sterkare smak enn vanl.oregano.Elles som ovanfor.

viride

Peucedanum

Mesterrot

60

kvit skjerm

juni-aug.

V

H7-8

Klosterplante.Vart brukt til medisin,ostekrydder,i sup m.m.

ostruthium

Physalis franchettii

Japanlykt

90

orang.lykt

sept.-nov.

F/V

H6

Medisinplante m.m.Modne bær kan etast,umodne er giftige.

’Gigantea’

Dekorative,orange’ lykter’ om hausten.Rota har utløparar.

Polemonium

Fjellflokk,

60

blå

juni-juli

F

H8

Gamal medisinplante og historisk plante.Fin staude,dek.

caeruleum

jakobsstige

bladverk.Kan bløma igjen etter nedklipping.

Polemonium

Fjellflokk,

60

kvit

juni-juli

F

H8

Som ovanfor.

caeruleum ’Album’

jakobsstige

Rheum

Matrabarbra

180

gulkvit

juni-juli

F/V

H8

Dessertar, saft, baking m.m.

rhabarbarum

Rheum rhab.’Raud’

Jordbær-rabarbra

50

O

V

H7-8

Søtare enn vanl.rabarbra,men mindre avling.Raud stilk.

Rumex

Prydsyre

40

raud

juni-juli

OØS

F/V

H6-7

Kan etast,smakar surt.Fin til pynt på maten.

sang.ssp.sang.

Dekorativ bladplante,raudspetta blad.

Ruta graveolens

Vinrute

50

gul

juli-aug.

O

F

H6-7

Eviggrøn halvbusk,fin til låg hekk.Medisinpl.og klosterpl.

Brukast med varsemd.Dekorative blad og blomar.

Salvia nemorosa

Solbærsalvie

40

blå

juni-aug.

O

F

H7

Blad i teblandingar.Nydeleg staude som er fin å tørka til 

’Blue Queen’

dekorasjonar.God biplante.

Salvia nemorosa

Solbærsalvie

45

rosa

juni-aug.

O

F

H7

Som ovanfor.

’Rose Queen’

Salvia officinalis

Salvie,vanleg

40

blå

juli-aug.

O

F

H5

Okse-,svine-og lammekjøt,gjerne i blanding med løk og

40

kvit

juli-aug.

O

F

H5

timian.Til fugl m.m.Verdifull medisinplante.God til te.

Salvia pratensis 

Engsalvie

50

blå

juni-aug.

F/V

H7

Kan brukast i tebl. Fin prydplante.Kan bløma på  

Salvia pratensis

Engsalvie,kvit

50

kvit

juni-aug.

F

H6-7

nytt etter nedklippping.

’Swan Lake’

Salvia sclarea

Muskatsalvie

80

lilla

juni-juli

O

F

H6

Til medisin,i parfyme m.m.Blom i salat,til te,blad i vin.

Sanguisorba minor

Pimpernell

40

raudgrøn

juni-juli

F

H6

2

Gamal krydderpl. Unge blad i salat, urtesmør, mjuk ost m.m. Fin kantpl.

Salvia sclarea

Muskatsalvie,kvit

70

kvit

juni-juli

O

F

H6

Kraftig og staseleg plante.2-fleirårig.Kan frø seg sjølv.

’Vatican White’

Sanguisorba minor

Pimpernell

40

raudgrøn

juni-juli

F

H6-7

Gamal krydderpl.Unge blad i salat,urtesmør,mjuk ost,

til laks m.m.Best frisk el.i eddik.Fin kantplante.

Sanguisorba

Blodtopp

120

djup raud

juni-aug.

O

F/V

H7-8

Gml.medisinplante.God til snitt og tørking.

officinalis

Fin saman med f.eks legestokkrose.

Santolina

Grøn helgenurt

35

gul

juli-aug.

O

F/V

H5

Gamal med.pl.med rosmarinlukt.Held insekt unna.

rosmarinifolia

Fin saman med lavendel og til kant el.låg hekk.

Saponaria

Såpeurt

60

ljos rosa

juli-aug.

O

V

H7-8

Plantesaft til vask av ull og tekstilar (vert som nye).

officinalis

Fin prydplante.Godluktande blomar.Medisinplante.

Satureja montana

Vintersar

25

ljos lilla

juli-sept.

O

F

H5

Pepar- og salterstatning,fin for saltfattig diett.God til kjøt,

fisk,vilt,grønsaker,steikt tomat m.m.Medisinplante òg.

Sedum rosea

Rosenrot

25

gul

juni-aug.

O

F/V

H8

Svært verdifull medisinplante med prydverdi i tillegg.

(rhodiola rosea)

Blad kan etast i salat f.eks.

Serratula tinctoria 

Jærtistel

120

raudlilla

juli-sept.

O

F/V

H7

Fargeplante og medisinplante.Fin solitærplante.

Stevia 

Stevia/

 

 

 

 

F/V

 

God sukkererstatning i all slags mat,frisk el.tørka.Ta inn 

rebaudiana

sukkerplante

om vinteren.Toppast ofte (tettare pl.med mange skòt).

Stachys officinalis

Legebetonie

40

rosalilla

juni-juli

OØS

V

H7-8

Eldgamal medisinplante og fin staude.Hardfør.

Symphytum

Legevalurt

70

blålilla

juni-juli